Lương cơ sở 2026 là một trong những con số quan trọng nhất với cán bộ, công chức, viên chức và cả người lao động đóng bảo hiểm. Năm 2026 có điểm đặc biệt: lương cơ sở thay đổi ngay trong năm, một mức áp dụng đến hết ngày 30/6/2026 và một mức mới cao hơn từ ngày 01/7/2026. Bài viết này giúp bạn tra nhanh lương cơ sở 2026 là bao nhiêu, dùng để làm gì và ảnh hưởng thế nào đến trần đóng BHXH, BHYT của bạn.
Lương cơ sở 2026 là bao nhiêu?
Năm 2026, mức lương cơ sở được áp dụng theo hai giai đoạn khác nhau:
| Giai đoạn | Mức lương cơ sở | Căn cứ |
|---|---|---|
| Đến hết 30/6/2026 | 2.340.000 đ/tháng | Nghị định 73/2024 |
| Từ 01/7/2026 | 2.530.000 đ/tháng | Nghị định 161/2026 |
Như vậy, nửa đầu năm 2026 lương cơ sở vẫn giữ ở mức 2.340.000 đ/tháng, đến nửa cuối năm tăng thêm 190.000 đồng, lên 2.530.000 đ/tháng. Đây là mức nền dùng để nhân với hệ số lương và một số phụ cấp, nên chỉ cần lương cơ sở thay đổi là hàng loạt khoản tiền liên quan cũng thay đổi theo.
Lưu ý: lương cơ sở khác với lương tối thiểu vùng. Lương cơ sở áp dụng cho khu vực hưởng lương từ ngân sách nhà nước (cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang) và dùng làm căn cứ tính trần đóng bảo hiểm. Lương tối thiểu vùng mới là mức sàn lương cho người lao động làm việc theo hợp đồng tại doanh nghiệp.
Lương cơ sở dùng để làm gì?
Nhiều người thắc mắc lương cơ sở dùng để làm gì khi mình không phải công chức. Thực tế, con số này tác động đến cả khu vực tư nhân theo nhiều cách. Dưới đây là những công dụng chính:
- Tính lương khu vực nhà nước: Lương của cán bộ, công chức, viên chức được tính theo công thức Lương = Lương cơ sở × Hệ số lương. Hệ số càng cao thì khi lương cơ sở tăng, mức tăng tuyệt đối càng lớn.
- Tính nhiều khoản phụ cấp: Một số phụ cấp (chức vụ, thâm niên, trách nhiệm…) trong khu vực công cũng tính theo hệ số nhân với lương cơ sở.
- Xác định trần đóng BHXH và BHYT: Đây là điểm ảnh hưởng đến mọi người lao động. Trần đóng BHXH, BHYT bằng 20 lần lương cơ sở, áp dụng chung cho cả khu vực doanh nghiệp.
- Tính một số khoản trợ cấp, lệ phí: Nhiều mức trợ cấp, mức hưởng chế độ và một số khoản theo quy định cũng được tính dựa trên lương cơ sở.
Trần đóng BHXH 2026 tính theo lương cơ sở thế nào?
Với người lao động đóng bảo hiểm, công dụng dễ thấy nhất của lương cơ sở chính là trần đóng BHXH và BHYT. Quy định hiện hành xác định mức tiền lương tối đa làm căn cứ đóng hai loại bảo hiểm này bằng 20 lần lương cơ sở. Khi lương cơ sở thay đổi giữa năm, trần đóng cũng thay đổi theo:
| Giai đoạn | Lương cơ sở | Trần đóng BHXH & BHYT (20 lần) |
|---|---|---|
| Đến hết 30/6/2026 | 2.340.000 đ | 46.800.000 đ/tháng |
| Từ 01/7/2026 | 2.530.000 đ | 50.600.000 đ/tháng |
Ý nghĩa thực tế: nếu tiền lương đóng bảo hiểm của bạn cao hơn mức trần, thì phần vượt trần sẽ không phải đóng BHXH và BHYT. Nói cách khác, dù lương ghi trên hợp đồng là 60 triệu hay 100 triệu, bạn cũng chỉ đóng BHXH, BHYT trên tối đa 46.800.000 đ (hoặc 50.600.000 đ từ 01/7/2026), chứ không đóng trên toàn bộ lương.
Riêng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) có trần khác: bằng 20 lần lương tối thiểu vùng, chứ không tính theo lương cơ sở. Bạn cần phân biệt rõ hai loại trần này để không nhầm lẫn khi kiểm tra mức đóng.
Ví dụ tính mức đóng khi lương chạm trần
Giả sử trong tháng 8/2026 (đã áp dụng lương cơ sở mới), bạn có tiền lương đóng bảo hiểm ghi trên hợp đồng là 60.000.000 đ/tháng. Vì mức này cao hơn trần đóng BHXH, BHYT là 50.600.000 đ, ta tính như sau:
- Phần tính BHXH (8%) và BHYT (1,5%) chỉ lấy trên trần: 50.600.000 đ, không phải 60.000.000 đ.
- BHXH (8%): 50.600.000 × 8% = 4.048.000 đ
- BHYT (1,5%): 50.600.000 × 1,5% = 759.000 đ
- BHTN (1%): tính theo trần lương tối thiểu vùng. Giả sử bạn ở Vùng I, trần BHTN = 20 × 5.310.000 = 106.200.000 đ. Lương 60.000.000 đ thấp hơn trần này nên đóng trên cả 60.000.000: 60.000.000 × 1% = 600.000 đ
- Tổng người lao động đóng: 4.048.000 + 759.000 + 600.000 = 5.407.000 đ/tháng
Qua ví dụ này có thể thấy việc áp trần lương cơ sở giúp người lương cao không phải đóng BHXH, BHYT trên toàn bộ thu nhập. Bạn có thể thử nhanh các con số của riêng mình bằng công cụ tính BHXH theo lương cơ sở để biết chính xác từng khoản BHXH, BHYT, BHTN phải đóng mỗi tháng.
Tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc 2026
Để hiểu rõ con số ở ví dụ trên, bạn cần nắm tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc năm 2026 (theo Luật BHXH 2024 số 41/2024/QH15, hiệu lực 01/7/2025 và giữ nguyên cho 2026):
- Người lao động đóng tổng 10,5% tiền lương đóng bảo hiểm, gồm: BHXH 8% + BHYT 1,5% + BHTN 1%.
- Doanh nghiệp đóng tổng 21,5%, gồm: BHXH 17,5% (14% hưu trí–tử tuất, 3% ốm đau–thai sản, 0,5% tai nạn lao động–bệnh nghề nghiệp) + BHYT 3% + BHTN 1%.
- Cộng cả hai bên, tổng mức đóng là 32% tiền lương đóng bảo hiểm.
Các tỷ lệ phần trăm này áp dụng trên tiền lương đóng bảo hiểm, nhưng phần BHXH và BHYT thì không tính cao hơn trần 20 lần lương cơ sở như đã nêu.
Những điểm cần ghi nhớ
- Lương cơ sở 2026: 2.340.000 đ/tháng đến hết 30/6/2026 (Nghị định 73/2024), tăng lên 2.530.000 đ/tháng từ 01/7/2026 (Nghị định 161/2026).
- Trần đóng BHXH, BHYT bằng 20 lần lương cơ sở: 46.800.000 đ rồi 50.600.000 đ từ 01/7/2026.
- Trần đóng BHTN tính theo lương tối thiểu vùng, không theo lương cơ sở.
- Lương cơ sở khác lương tối thiểu vùng; đừng nhầm hai khái niệm này khi tính lương và bảo hiểm.
Bài viết mang tính tham khảo, tổng hợp theo quy định hiện hành đến năm 2026. Với trường hợp cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản gốc và trao đổi với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan BHXH để có con số chính xác.